Instagram'da Doktor Önermek, Etiketlemek Yasak mı?

Instagram'da doktor önermek yasak mı?

Kısa cevap: önerinin kimden geldiğine ve hekimin bu öneriyle ilişkisine bağlıdır. Sağlık Bakanlığı'nın 12 Kasım 2025 tarihli Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik'i hekimleri, diğer sağlık meslek mensuplarını ve sağlık tesislerini bağlar. Hastaların ve takipçilerin kendi hesaplarındaki kişisel paylaşımları ise bu yönetmeliğin doğrudan konusu değildir.

Instagram'da bir doktor önerisi dört farklı yoldan gelebilir. Her birinin hukuki sonucu ayrıdır:

Bu yazıda yasağın genel çerçevesini tekrar etmiyoruz; hekimlerin genel durumu ve yönetmeliğin arka planı doktorlar reklam yapabilir mi rehberimizde anlatılır. Burada Instagram'a özgü sorulara odaklanıyoruz: isim paylaşımı, etiket, story, hasta yorumu, meslektaş önerisi ve fenomen iş birliği.

Instagram'da doktor ismi paylaşmak yasak mı?

Hayır, tek başına yasak değildir. Hekimin kendi hesabında adını, ana dal ve yan dal uzmanlığını, akademik unvanını ve hasta kabul ettiği yer ile saati paylaşması tanıtımın tanımına girer (Yönetmelik 4/1-ğ). Bir hastanın ya da takipçinin bir doktorun adını anması da kendi başına yasak değildir.

Doktor ismi paylaşmak, paylaşım bir yönlendirme aracına dönüştüğünde sorun olur. "Bu konuda şu doktora gidin" diye kurgulanmış, hekimin istediği veya karşılığını verdiği paylaşımlar yönetmeliğin yönlendirme yasağına girer: tanıtım, hastayı bir sağlık meslek mensubuna doğrudan veya dolaylı biçimde yönlendirecek içerikte olamaz (5/1-f).

Hasta veya takipçi doktoru etiketlerse ne olur?

Etiketin kendisi değil, hekimin etikete verdiği karşılık belirleyicidir. Bir hasta, ameliyat sonrası iyileştiğini anlatan bir gönderide hekimi etiketlediğinde üç ihtimal vardır:

Yönetmelik bu konuda özellikle açıktır: teşekkür ve memnuniyet ifadesi başka bir mecrada yapılmış olsa dahi, bu ifadeler üzerinden reklam niteliğinde görsel paylaşım yapılamaz (7/1-ğ). Yani hastanın kendi hesabında yaptığı paylaşım serbestken, aynı paylaşımın hekim hesabına taşınması yasağa girer.

Instagram, etiketlenen gönderilerin profilde görünmeden önce elle onaylanmasına ve etiketli gönderilerin profilden gizlenmesine izin verir. Yönetmelik bu ayarı açıkça zorunlu tutmaz. Ancak hastaların teşekkür içerikli gönderilerinin hekim profilinde bir vitrin gibi birikmesini önlemenin pratik yoludur. Bunu bir hukuki zorunluluk değil, temkinli bir hesap yönetimi tercihi olarak öneriyoruz.

Doktorun kendi Instagram hesabında kurallar neler?

Hekimin kendi hesabı, yönetmeliğin doğrudan uygulandığı yerdir. Sosyal paylaşım ve internet sitelerinde yapılan tanıtım ve bilgilendirmelerde yönetmelik ilkelerine uymak zorunludur (5/2). Bilgilendirmeleri yalnızca konusunda yetkili sağlık meslek mensupları yapabilir (5/1-b); bu kural hekimi kendi uzmanlık alanında konuşmaya yöneltir.

Doktorlar için sosyal medya yönetmeliği nedir?

Ayrı bir "doktor sosyal medya yönetmeliği" yoktur. Doktorlar için sosyal medya yönetmeliği diye aranan kurallar, 12 Kasım 2025 tarihli ve 33075 sayılı tanıtım yönetmeliğinin içindedir. Yönetmelik sosyal medya platformlarını internet siteleri, basın ve yayın organlarıyla birlikte sayar ve hepsine aynı ilkeleri uygular. Madde metinlerinin derli toplu hâli sağlık reklamı mevzuatı sayfamızdadır.

Doktorların sosyal medya kullanımı hakkında düzenlemeler nelerdir?

Instagram hesabı yöneten bir hekimin bilmesi gereken düzenlemeler şunlardır:

Görsel içeriklerde şu uyarının kolay okunur biçimde yer alması zorunludur: "Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir." (7/1-k). Görsel içerikli paylaşımları hekimin veya sağlık tesisinin kendisi yapmak zorundadır; başkasına yaptırmak sorumluluğu ortadan kaldırmaz (7/1-i). Bu hüküm, hekim adına açılmış hayran sayfalarını veya üçüncü kişi hesaplarını devreye sokmanın bir çıkış yolu olmadığını gösterir.

Doktor Instagram story paylaşımı: hikâyede neye dikkat edilir?

Yönetmelik story için ayrı bir hüküm koymaz. Hikâye de bir görsel içerikli sosyal medya paylaşımıdır ve 24 saat sonra kaybolması onu kuralların dışına çıkarmaz. Story'de en sık görülen dört risk şunlardır:

Story'de serbest kalan alan geniştir: bir hastalığın belirtilerini anlatan kısa bir video, kontrol randevusunun neden önemli olduğunu açıklayan bir not, kongre veya eğitim duyurusu, çalışma saatlerindeki bir değişiklik. Bu içeriklerin ortak noktası hekimi değil sağlık bilgisini öne çıkarmasıdır.

Hasta yorumları ve teşekkür mesajları paylaşılabilir mi?

Hayır, reklam amacıyla paylaşılamaz. Yönetmelik bunu iki ayrı yerde söyler: sosyal medya dahil hiçbir mecrada hasta veya yakınlarının teşekkür ya da memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam niteliğinde paylaşım yapılamaz (5/1-e); bu ifadeler başka mecrada yapılmış olsa da görsel olarak hekim hesabına taşınamaz (7/1-ğ).

Sorunun ikinci boyutu mahremiyettir. Yönetmeliğin 6. maddesi tanıtım faaliyetlerinde Hasta Hakları Yönetmeliği'ne, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na ve Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik'e uymayı zorunlu tutar. Bir hastanın teşekkür mesajı, çoğu zaman o kişinin bir sağlık hizmeti aldığını ortaya koyar. Sağlık verisi KVKK'da özel nitelikli kişisel veridir; ekran görüntüsünde isim bulanıklaştırılsa bile profil fotoğrafı, yazım üslubu veya olayın ayrıntısı kişiyi tanınır kılabilir.

Doktor hasta bilgileri görebilir mi?

Görebilir, ancak yalnızca tedaviyle doğrudan ilgiliyse. Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 16. maddesine göre hasta kendi dosyasını inceleyip suretini alabilir; bu kayıtlar sadece hastanın tedavisi ile doğrudan ilgili olanlar tarafından görülebilir. 23. madde ise sağlık hizmeti sebebiyle edinilen bilgilerin, kanunun izin verdiği haller dışında hiçbir şekilde açıklanamayacağını söyler. Araştırma ve eğitim amaçlı faaliyetlerde bile hastanın kimlik bilgileri rızası olmadan açıklanamaz.

Instagram açısından sonuç açıktır: hekimin muayenede öğrendiği bir bilgi, hasta izin verse bile bir tanıtım içeriğinin malzemesi yapılmamalıdır. Hasta Hakları Yönetmeliği, rızaya dayansa dahi kişilik haklarını aşırı biçimde sınırlayan açıklamaların, açıklayanın hukuki sorumluluğunu kaldırmadığını da belirtir (m.23).

Hasta hakları yönetmeliğinin 42. maddesi neyi düzenler?

Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 42. maddesi müracaat, şikâyet ve dava hakkını düzenler: hastanın ve hasta ile ilgili olanların, hasta haklarının ihlali halinde mevzuat çerçevesinde her türlü müracaat, şikâyet ve dava hakları vardır. 2014'te eklenen 42/A maddesi hastanın uyması gereken kuralları sayar ve hakkının ihlal edildiğini düşünen hastanın hasta hakları birimine başvuracağını belirtir.

Bu maddenin Instagram'la bağlantısı şudur: izni olmadan fotoğrafı, mesajı veya sağlık bilgisi paylaşılan hasta, hasta hakları birimine başvurabilir ve ayrıca şikâyet ve dava yollarını kullanabilir. Tanıtım yönetmeliği de 6. maddeye aykırı paylaşımlar için KVKK'nın 17. ve 18. maddeleri ile Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik'in 21. maddesinin işletileceğini söyler (12/2).

Doktor hasta ilişkisi yasak mı?

Hayır. Hekim ile hasta arasındaki tedavi ilişkisi sağlık hizmetinin kendisidir ve yasak değildir. Yasak olan, bu ilişkinin tanıtım malzemesine dönüştürülmesidir. Instagram'da bu sınır en çok yorumlarda ve DM'lerde zorlanır: bir takipçinin yorumda sorduğu kişisel sağlık sorusunu herkese açık cevaplamak hem mahremiyet hem de muayenesiz değerlendirme açısından risklidir. Daha güvenli yol, genel bilgiyi paylaşıp kişiyi muayeneye davet etmeden, "bu belirtiler bir hekim değerlendirmesi gerektirir" demektir.

Bu soru zaman zaman hekim ile hasta arasındaki özel ilişkiler için de sorulur. O konu tanıtım mevzuatının değil meslek etiği kurallarının ve tabip odalarının alanındadır; bu yazının kapsamına girmez.

Başka bir doktor Instagram'da meslektaşını önerebilir mi?

Hekimin hekime sevki tıbbi bir karardır ve tanıtım yönetmeliğinin konusu değildir. Hasta, ihtiyacı olan uzmanlık alanına yönlendirilir; bu yönlendirme muayene odasında, hasta ile hekim arasında yapılır.

Kamuya açık bir Instagram paylaşımı ise farklıdır. Bir hekimin takipçilerine "şu şikâyeti olan herkes şu meslektaşıma gitsin" diye seslenmesi, yönetmeliğin yönlendirme yasağıyla çatışabilir: tanıtım, hastayı bir sağlık meslek mensubuna veya tesise doğrudan veya dolaylı biçimde yönlendiremez (5/1-f). Tıbbi yardım, check-up, tarama, danışmanlık veya bilgilendirme gerekçesiyle belirli bir hekime veya tesise yönlendirme de yasaktır (5/1-g).

İki hekimin karşılıklı "birbirimizi önerelim" anlaşması ise hem yönlendirme hem de örtülü reklam niteliği taşır. Ortak bir kongre sunumunu, bilimsel bir yayını veya eğitim etkinliğini paylaşmak ise bilgilendirmedir; burada meslektaş bir uzman olarak anılır, bir hizmetin satıcısı olarak değil.

Doktor fenomenle iş birliği yapabilir mi?

Hayır. Bu konuda iki ayrı metin aynı sonuca varır. Tanıtım yönetmeliği, sağlık meslek mensuplarının örtülü veya açık reklam yapmasını da yaptırmasını da yasaklar (5/1). Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu'nun 4 Mayıs 2021 tarihli kararıyla kabul edilen Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz ise etkileyiciler için şunu söyler: doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılar ile sağlık kuruluşlarının sunduğu mal veya hizmetlere yönlendirmede bulunamaz, bu mal veya hizmetlerin tanıtımını yapamaz (Kılavuz 6/ç).

Kılavuz ayrıca etkileyicinin ilgili mevzuata aykırı sağlık beyanında bulunamayacağını (6/b) ve bilimsel olarak kanıtlanmamış iddialarda bulunamayacağını (6/c) belirtir. Reklam veren, ajans ve etkileyici her biri ayrı ayrı sorumludur; sonradan yapılan düzeltme sorumluluğu kaldırmaz (Kılavuz 12).

Instagram'da örtülü reklam örnekleri

Örtülü reklam, reklam olduğu belirtilmeden bir hizmeti öne çıkaran içeriktir. Örtülü reklamın genel tanımı Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yer alır; Reklam Kurulu kılavuzu da sosyal medyada örtülü reklamı yasaklar (Kılavuz 5/1). Sağlıkta ise tanıtım yönetmeliği hekimin örtülü reklam yapmasını ve yaptırmasını ayrıca yasaklar (5/1). Instagram'da en sık karşılaşılan örnekler şunlardır:

Bu örneklerin hiçbiri bir ceza kararı değil, yönetmelik ve kılavuz hükümlerinin Instagram'daki karşılığıdır. Somut bir paylaşımın değerlendirmesini il değerlendirme komisyonu yapar (10).

Bir Instagram paylaşımının reklam sayılıp sayılmadığı neye göre belirlenir?

Bir paylaşımın reklam sayılıp sayılmadığı, içeriğin işlevine ve hekimin paylaşımla ilişkisine göre belirlenir. Hekim ya da klinik ekibi bir paylaşımı yayına almadan veya bir etikete karşılık vermeden önce şu altı soruyu sormalıdır:

Altı sorudan birine riskli cevap veren içerik yayından önce yeniden düşünülmelidir.

Kurala aykırı Instagram paylaşımında kim sorumlu olur?

Sorumluluk, ihlali kimin yaptığına göre değişir (Yönetmelik 12). Sağlık tesisi adına yapılan ihlalde yönetmeliğin Ek-2 formundaki idari yaptırımlar uygulanır. Mesleğini serbest olarak icra etmeyen hekimler için 1219 sayılı Kanun'un 27. ve 44. maddeleri işletilir; ayrıca görev yapılan kamu kurumuna ve bağlı olunan meslek kuruluşuna bildirim yapılır. Hekim ve diş hekimi dışındaki serbest çalışmayan sağlık meslek mensupları için 6502 sayılı Kanun kapsamında Reklam Kurulu'na bildirim yapılır.

Doktorlara paylaşım yasağı diye aranan şey, aslında bu sorumluluk zinciridir: yasak, belirli içeriklerin hekim adına yapılmasını ve yaptırılmasını kapsar. Aykırı içeriği paylaşan, yapan kadar sorumludur (5/2). Fenomen tarafında ise Reklam Kurulu kılavuzu reklam veren, ajans ve etkileyicinin her birini ayrı ayrı sorumlu tutar.

Denetim pasif değildir: basın ve yayın organları, sosyal medya platformları ve internet siteleri Bakanlık ve il sağlık müdürlüklerince düzenli olarak taranır (11/1). Bildirimler il değerlendirme komisyonunda en geç 45 gün içinde karara bağlanır (10/4). İnsan sağlığını tehlikeye düşüren içerikler için erişim engeli de istenebilir (12/1-e). Yaptırım tutarları burada aktarılmaz; güncel hâlleri yönetmeliğin Ek-2'sinde yer alır.

Bunları da arayanlar

Uzman Dizayn bu konuda ne yapar?

Uzman Dizayn, hekim ve klinik hesaplarının Instagram ayarlarını ve içerik akışını yayından önce yönetmelik maddelerine göre kontrol eder. Görsel paylaşımların etkileşime kapatılmasını, etiket onay ayarlarını ve öne çıkanlar albümlerini gözden geçirir. Hasta teşekkürü ve fenomen iş birliği yerine, hastaların gerçekten sorduğu sorulara cevap veren bilgilendirici içerik takvimi hazırlar. Bu çalışmanın adımları doktor sosyal medya yönetimi sayfasında, Google değerlendirmeleri ve çevrimiçi yorumların mevzuata uygun yönetimi ise doktor itibar yönetimi sayfasında anlatılır. Tüm hizmetlerin çerçevesi sağlık dijital ajansı sayfamızdadır.

Sık sorulan sorular